كرده است توجه به اين نكته كرده كه همان منهجى بوده كه در اين پانزده سال در اينجا جا افتاده و مرحوم آيت الله بروجردى ابتكارات خودش را در همان منهج ادامه مىدهد و انصافاً هم ابتكار بسيار بسيار زيبايى است و منهج مخصوص خودش است كه اين سنت را بايد گفتگو كرد و اين سنت در اينجا حفظ بشود . من يك مقاله‌اى در مجله فرهنگستان علوم نوشته بودم كه اخيراً ديدم روزنامهء همشهرى مثله كرده و يك جاهايى را سانسور كرده با عنوان احياء سنت قم ، اجتهاد و اعتدال ؛ چاپ كرده است . مرحوم آيت الله العظمى بروجردى ابتكاراتى در روش و منهج علمى خود داشته است ، ولى در آن چهارچوبى بوده كه آن منهج در آن پانزده سال جا افتاده و آن منهج را با ابداعات جديد تكميل كرده است ، نه به طرف سامرا رفته است و نه به طرف نجف ؛ نه از منهج سامرا تقليد كرده و نه از منهج نجف . تأثيرى هم متقابلًا در حوزهء نجف گذاشته است ما اين تأثير را بعد از آخوند مىبينيم ؛ بعد از آخوند ، روش افرادى مثل آقا ضياء عراقى و نائينى روش استادشان است ، اما يك مرتبه مىبينيم كه دو نفر تحت تأثير قم قرار مىگيرند و دست به يك ابتكار مىزنند كه يكى حاج شيخ محمد حسين اصفهانى است و يكى هم آقا سيد ابوالحسن اصفهانى است . هر دو به عقيدهء من تحت تأثير متقابل جريان قم قرار مىگيرند . مرحوم حاج